Дар шаҳри Душанбе баъзе маҳаллаҳо на танҳо номи расмӣ, балки номҳои маъмулие доранд, ки солҳо боз дар байни мардум истифода мешаванд. Яке аз чунин ҷойҳо маҳаллаи «Жилмассив» мебошад. Гарчанде имрӯз ин ном дар ҳуҷҷатҳои расмӣ истифода намешавад, аксари сокинони пойтахт то ҳол ин минтақаро маҳз бо ҳамин ном мешиносанд.
Калимаи «Жилмассив» чӣ маъно дорад?
Калимаи «Жилмассив» аз ибораи русии «жилой массив» гирифта шудааст, ки маънояш маҷмааи истиқоматӣ ё маҳаллаи манзилӣ мебошад. Дар давраи Иттиҳоди Шӯравӣ ин истилоҳ барои минтақаҳое истифода мешуд, ки дар онҳо якбора якчанд биноҳои бисёрқабата, роҳҳо ва дигар иншооти иҷтимоӣ сохта мешуданд.
Одатан чунин маҳаллаҳо бо тамоми инфрасохтори зарурӣ бунёд мегардиданд. Дар онҳо мактаб, кӯдакистон, мағозаҳо, марказҳои хизматрасонӣ, майдончаҳои варзишӣ ва нақлиёти ҷамъиятӣ пешбинӣ мешуд. Ҳадаф аз сохтмони чунин маҳаллаҳо фароҳам овардани шароити мусоиди зиндагӣ барои сокинон буд.
Чаро ин ном то имрӯз боқӣ мондааст?
Бо гузашти вақт бисёр маҳаллаҳои Душанбе номҳои нави расмӣ гирифтанд, аммо баъзе номҳои кӯҳна дар гуфтори мардум нигоҳ дошта шуданд. «Жилмассив» низ аз ҳамин ҷумла аст. Ин ном чунон машҳур шуд, ки ҳатто баъд аз тағйир ёфтани номгузории расмӣ сокинон истифодаи онро идома доданд.
Имрӯз агар аз ронандаи таксӣ ё сокини кӯҳансоли Душанбе суроғаи «Жилмассив»-ро пурсед, эҳтимоли зиёд бе ягон мушкилӣ роҳи онро нишон медиҳад.
Номи расмии маҳалла имрӯз чӣ аст?
Дар айни замон ин минтақа расман ҳамчун гузаргоҳҳои кӯчаи Айнӣ, воқеъ дар ноҳияи Шоҳмансур шинохта мешавад. Бо вуҷуди ин, номи таърихии «Жилмассив» то ҳол дар байни мардум зинда аст ва қисми ҷудонашавандаи таърихи шаҳр ба ҳисоб меравад.
Ин гуна номҳои ғайрирасмӣ дар бисёр шаҳрҳои собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ низ дида мешаванд. Онҳо на танҳо роҳнамо барои сокинон мебошанд, балки қисме аз хотира ва фарҳанги шаҳрро низ нигоҳ медоранд.
Хулоса
«Жилмассив» танҳо як номи оддӣ нест, балки ёдгоре аз давраи рушди шаҳрсозии Душанбе мебошад. Гарчанде имрӯз ин маҳалла номи расмии дигар дошта бошад ҳам, сокинони пойтахт то ҳол онро бо ҳамин ном мешиносанд. Ин гуна номҳо таърихи шаҳрро зинда нигоҳ медоранд ва нишон медиҳанд, ки чӣ гуна баъзе истилоҳҳо даҳсолаҳо дар забони мардум боқӣ мемонанд.
Умедворам ин мақола барои шумо муфид буд. Дар Matin Blog мо таҷрибаи шахсии сафар, таърихи маҳаллаҳо, ҷойҳои ҷолиби Тоҷикистон ва дигар кишварҳо, инчунин маълумоти омӯзанда ва маслиҳатҳои муфидро мунтазам нашр мекунем. Агар шумо мехоҳед Душанбе ва дигар минтақаҳои Тоҷикистонро беҳтар бишиносед, ҳатман дигар мақолаҳои Matin Blog-ро низ мутолиа намоед.
